สาขาพืชผัก  มหาวิทยาลัยแม่โจ้
 
ต้นไม้ใบหวาน ความหวังของผู้หญิงอยากเลิกสูบบุหรี่(6 ก.ค. 48)
 


เมื่อเร็ว ๆ นี้ กรมวิชาการเกษตร ได้ประกาศเตือนให้ประชาชนระวังอันตรายจากการบริโภคพืชที่ชื่อ พิษลักษณ์ ซึ่งมีความ เข้าใจผิด คิดว่าเป็นพืชที่มีสรรพคุณเหมือน โสมเกาหลี ทั้งที่ความจริงแล้วพิษลักษณ์เป็นพืชที่มีสรรพคุณแตกต่างจากโสมเกาหลีโดยสิ้นเชิง ที่สำคัญทุกส่วน ของพิษลักษณ์มีพิษค่อนข้างสูงหากบริโภคเข้าไปมากอาจถึงขั้นทำให้เสียชีวิตได้ ซึ่งขณะนี้ยังมีพืช  อีกชนิดหนึ่งที่คนทั่วไปกำลังให้ความสนใจเพราะมีความเข้าใจผิดคิดว่ามีคุณสมบัติที่สามารถช่วยให้เลิกบุหรี่ได้ พืชที่ว่านี้มีชื่อว่า คลอซีน่า

นายกอบเกียรติ บันสิทธิ์ ผู้อำนวยการกองคุ้มครองพันธุ์พืช กรมวิชาการเกษตร ได้เล่าให้ฟังว่า มีเกษตรกรจากอำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี ได้นำต้นคลอซีน่ามาจากภาคเหนือเพื่อนำมาปลูก และได้ส่งต้นคลอซีน่ามาให้กองคุ้มครองพันธุ์พืชทำการตรวจสอบชื่อวิทยาศาสตร์ที่ถูกต้อง เนื่องจากมีความสับสนในการเรียกชื่อพืชชนิดนี้ในกลุ่มเกษตรกร โดยมีความเข้าใจว่าเป็นพืชที่มี  ชื่อว่าโปร่งฟ้าซึ่งเป็นไม้ประดับ แต่เมื่อกองคุ้มครองพันธุ์พืชได้ทำการตรวจสอบชื่อทางวิทยาศาสตร์และลักษณะต้นคลอซีน่าแล้วพบว่าคลอซีน่าเป็นพืชที่ อยู่ในวงศ์ส้มเช่นเดียวกับโปร่งฟ้าแต่ต่างกันที่ตระกูล รวมทั้งยังไม่มีการตั้งชื่ออย่างเป็นทางการแต่เรียกกันในกลุ่มเกษตรกรว่า ต้นไม้ใบหวาน ส่วนที่ภาคใต้เรียกว่า หมุยหวาน เนื่องจากมีคุณสมบัติเด่นตรงใบเมื่อนำมาเคี้ยวจะมีรสหวานและซ่าคล้ายลูกอมชนิดหนึ่ง

คลอซีน่า มีแหล่งกำเนิดและกระจาย พันธุ์อยู่ที่ประเทศอินเดีย พม่า อินโดจีน มาลายา เกาะสุมาตรา รวมทั้งประเทศไทยซึ่งปลูกกระจาย อยู่ทั่วไปทุกภาค พบปลูกมากที่จังหวัดนนทบุรีสามารถขึ้นได้ทั่วไปในป่าเปิดที่ระดับน้ำทะเลจน  ถึงที่สูงระดับ 2,500 เมตร เป็นไม้พุ่มหรือไม้ต้นเล็ก สูง 1-4 เมตร กิ่งเกลี้ยงหรือมีขนสั้นนุ่มปกคลุม ใบประกอบแบบขนนก ปลายใบเรียวแหลม ขอบใบเรียบหรือหยักซี่ฟัน มีต่อมน้ำมันกระจายทั่วไป ผลมีเนื้อคล้ายรูปกรวยหรือรูปไข่ ปลายผลตัด สีส้มแดง มีต่อมเล็ก ๆ กระจายทั่วไป มี 1-2 เมล็ด  ต่อผล

ลักษณะเด่นของคลอซีน่าคือใบซึ่งมีต่อมน้ำมันกระจายอยู่ทั่วไป เมื่อส่องดูจะเห็นแสงทะลุผ่านคล้ายกับพืชอื่น ๆ ในวงศ์เดียวกัน แต่ความเด่นชัดของพืชชนิดนี้อยู่ที่ใบและผลซึ่งมีรสหวานซ่าคล้ายลูกอมและมีกลิ่นหอม ทำให้มีการนำใบไปเคี้ยวหรือใช้ในการแต่งรสบุหรี่ พร้อมกับมีรายงานว่าได้มีการนำน้ำมันหอมระเหยจากใบไปใช้ในการปรุงแต่งรสของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในประเทศฟิลิปปินส์ นอกจากนี้กลิ่นของใบคลอซีน่ายังมีฤทธิ์ทำให้เกิดอาการง่วงนอนหรือหมดสติได้

กองคุ้มครองพันธุ์พืช กรมวิชาการเกษตรได้ชี้แจงว่า ขณะนี้ยังไม่มีข้อพิสูจน์หรือข้อมูลทางวิชาการใดยืนยันได้ว่าต้นไม้ใบหวานมีคุณสมบัติที่ทำให้สามารถงดสูบบุหรี่ได้ ซึ่งหากมีการวิจัยในการนำพืชชนิดนี้มาใช้เพื่อการเลิกสูบบุหรี่ได้จริงก็จะเป็นประโยชน์ต่อผู้ที่ต้องการเลิกสูบบุหรี่ ทั้งนี้การทราบชื่อทางวิทยาศาสตร์ที่ถูกต้องจะเป็นข้อมูลพื้นฐานเบื้องต้นในการที่จะทำให้ทราบถึงคุณสมบัติของพืชเพื่อการนำไปใช้ประโยชน์ที่ถูกต้องต่อไป ดังนั้นหากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับชื่อหรือคุณสมบัติของพืชชนิดใดสามารถส่งตัวอย่างพืชเพื่อให้กองคุ้มครองพันธุ์พืชทำการตรวจสอบได้ ติดต่อและสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่กองคุ้มครองพันธุ์พืช กรมวิชาการเกษตร โทรศัพท์ 0-2940-5628 ทุกวันในเวลาราชการ.


 

พนารัตน์ เสรีทวีกุล