สาขาพืชผัก  มหาวิทยาลัยแม่โจ้

การผสมและคัดเลือกพันธุ์มะนาวเพื่อต้านทานโรคแคงเคอร์(16 ก.ค. 48)

 



รคแคงเคอร์นับเป็นโรคที่มีความสำคัญของพืชตระกูลส้ม โดยเฉพาะในกลุ่มของมะนาวจะอ่อนแอและเป็นโรคนี้มากที่สุด เกษตรกรที่ปลูกมะนาวในเชิงพาณิชย์ถ้าไม่วางแผนการป้องกันและกำจัดโรคแคงเคอร์ที่ดีในช่วงระยะเริ่มปลูก หรือช่วงมะนาวเล็กจะควบคุมโรคไม่ได้จะทำให้ต้นมะนาวแคระแกร็น ในบางพื้นที่ปล่อยให้  มีการระบาดอย่างรุนแรง โรคลามถึงกิ่งและต้นอาจจะทำให้ต้นถึงตายได้ ปัจจุบันพันธุ์มะนาวไทยที่มีปลูกอยู่ในบ้านเราไม่ต้านทานต่อโรคแคงเคอร์ มีเพียงพันธุ์ตาฮิติซึ่งเป็นสายพันธุ์ต่างประเทศและเป็นมะนาวไม่มีเมล็ดต้านทานต่อโรคนี้แต่คนไทยไม่นิยมบริโภค

คุณณรงค์ แดงเปี่ยม นักวิชาการเกษตรจากศูนย์วิจัยพืชสวนพิจิตร กรมวิชาการเกษตร ได้ทำการผสมและคัดเลือกพันธุ์มะนาวลูกผสมเพื่อต้านทานโรคแคงเคอร์โดยได้ผสมพันธุ์มะนาวจำนวน 4 พันธุ์ โดยใช้มะนาวแป้นเป็นแม่ (มะนาวแป้นเป็นพันธุ์ที่คนไทยนิยมบริโภคมากที่สุด) และใช้มะนาวน้ำหอม, มะนาวหนังคันธุลีและมะนาวตาฮิติเป็นพ่อ (มะนาวทั้ง 3 พันธุ์ที่ใช้เป็นพ่อนั้นจะมีคุณสมบัติต้านทานโรคแคงเคอร์) ผลจากการผสมพันธุ์ได้มะนาวลูกผสมออกมาเป็นจำนวนมากและได้ต้นที่มีคุณสมบัติต้านทานต่อโรคแคงเคอร์ดีในระดับสูงและยังให้ผลผลิตที่มีคุณภาพดีอีกด้วยซึ่งเป็นลูกผสมที่เกิดจากการผสมระหว่างมะนาวแป้นกับมะนาวน้ำหอม ในขณะที่การผสมระหว่างมะนาวแป้นกับมะนาวตาฮิติพบว่าไม่สามารถผสมติดเมล็ดได้

คุณณรงค์ยังได้อธิบายรายละเอียดถึงผลการคัดเลือกมะนาวลูกผสมที่ต้านทานโรคแคง เคอร์มีคุณสมบัติดีอื่น ๆ ดังนี้ เริ่มจากตรวจสอบความต้านทานต่อโรค   แคงเคอร์โดยการนับจำนวนจุดแผลและขนาดของจุดแผลที่ใบและผลพบว่าจุดแผลมีจำนวนน้อยและขนาดจุดแผลเล็ก (ในทางวิชาการการแสดงลักษณะความต้านทานของมะนาวต่อโรคแคงเคอร์ โดยที่มีจุดแผลในปริมาณน้อยอาจจะเป็นเพราะพืชมีขบวนการต่อต้านเชื้อไม่ให้เข้าสู่เซลล์พืชได้สะดวกและขนาดของจุดแผลที่เล็กนั้นน่าจะเป็นเพราะพืชมีขบวนการควบคุมการขยายของแผลที่เกิดขึ้น เช่น อาจสร้างสารบางอย่างขึ้นต่อต้านเชื้อหรือการที่มีเซลล์ตายล้อมรอบแผลไว้ จึงได้นำลักษณะความต้านทานโรคที่แสดงออกนี้นำมาใช้เป็นหลักในการคัดเลือกสายพันธุ์มะนาวลูกผสม)

ส่วนอาการของโรคที่กิ่งและต้นพบว่าน้อยมากหรือไม่เป็นเลย เมื่อนำมาปลูกในแปลงพบว่ามีการเจริญเติบโตที่ดี, มีลักษณะทรงต้น โปร่ง มีหนามเล็กสั้นหรือไม่มีหนาม เมื่อดูถึงลักษณะของผลพบว่า ทรงผลเป็นทรงแป้นหรือทรงรี ไม่มีสะดือที่ก้นผล ผิวผลเป็นมันและมีต่อมน้ำมันขนาดเล็ก เมื่อผ่าดูลักษณะภายในของผลจัดเป็นมะนาวที่มีเปลือกบาง, มีปริมาณน้ำมะนาวประมาณ 30% ของน้ำหนักผล มีกลิ่นหอม มีปริมาณของกรดและวิตามินซีที่เหมาะสม ที่สำคัญเป็นพันธุ์ที่ให้ผลผลิตสูง เมื่อเกษตรกรได้สายพันธุ์มะนาวลูกผสมไปปลูกได้ต้นที่ต้านทานโรคแคงเคอร์จะช่วยลดการใช้สารเคมีไปได้มาก ที่สำคัญไปกว่านั้นผลผลิตที่ได้ตลาดจะต้องยอมรับในคุณภาพและรสชาติ.

 

ที่มา  หนังสือพิมพ์เดลินิวส์